İŞ DAVALARINDA ALACAKLARA GÖRE YASAL KESİNTİLER, FAİZ ORANLARI VE ZAMANAŞIMI SÜRELERİ

Yasal Kesintiler / Faiz Oranları / Zamanaşımı Süreleri

1) Kıdem Tazminatı :

Faiz Oranı ; 1475 Sayılı Yasanın yürürlükte bulunan 14. Maddesi ve uygulamaya ilişkin yol gösterici Yargıtay kararları gereğince, bankalarca 1 yıl vadeli mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranında faiz uygulanacaktır. Faiz oranı infaz aşamasında tarafların göstereceği bankalara fesih tarihi ve takip eden 1 yıllık dönemlerde vadeli mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranının sorulması ile tespit edilecektir.

Dosyada banka verileri bulunmaması halinde TCMB web sitesinden, bankalarca “fiilen uygulanan” (bildirilen değil) faiz oranlarının tespiti mümkün olmaktadır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; 1475 Sayılı Yasanın yürürlükte bulunan 14. Maddesi gereğince temerrüt şartı aranmaksızın faiz başlangıç tarihi fesih tarihidir.

Yasal Kesintiler ; Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesilecektir. Damga vergisi oranı her yıl bütçe kanunları ile belirlenmekte olup, halen %0,759’dur.

Zamanaşımı   ; Kıdem tazminatı alacağı 818 Sayılı Yasanın 125. Maddesi / 6098 Sayılı Yasanın 146. Maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı fesih tarihinde işlemeye başlayacaktır.

Ancak, halen Mecliste bulunan yasa tasarısında, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti zamanaşımı süresinin 2 yıla düşürülmesi öngörülmektedir.

2) İhbar Tazminatı :

Faiz Oranı ; Yasada özel hüküm bulunmadığından 3095 Sayılı Yasa gereği, yasal faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ; İhbar tazminatından damga ve her yıl için belirlenen değişen oranlara göre gelir vergisi kesilecektir. Örneğin 20/15 yılında, elde edilen gelirin ilk 12.000,00-TL. dilimi için %15 gelir vergisi kesintisi uygulanacaktır.

Zamanaşımı   : İhbar tazminatı alacağı 818 Sayılı Yasanın 125. Maddesi / 6098 Sayılı Yasanın 146. Maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı fesih tarihinde işlemeye başlayacaktır.

3) Ücretler :

(Fazla Çalışma, ikramiye vb. geniş anlamda ücret kapsamındaki ödemeler dahil)

Faiz Oranı ; 4857 Sayılı Yasanın 34. Maddesi gereğince, bankalarca 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Taraflar arasında toplu iş sözleşmesi ile  ödeme günü belirlenmiş ise ayrıca temerrüt şartı aranmaksızın ödeme günü faiz başlangıç tarihidir. Ödeme gününün kararlaştırılmamış olması halinde borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ; Ücret alacaklarından SGK primleri, damga ve gelir vergisi kesilecektir.

Zamanaşımı   ; Ücret alacakları 4857 Sayılı Yasanın 32. Maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Zamanaşımı ücretin istenebilir (muaccel) olduğu gün işlemeye başlayacaktır. Örneğin aylık olarak ödenmesi halinde, ücret ayın son günü muaccel hale gelecektir.

4) Yıllık İzin Ücreti :

Faiz Oranı ; Yasada özel hüküm bulunmadığından 3095 Sayılı kanun gereği yasal faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ; İzin ücretinden sosyal güvenlik primleri, damga ve gelir vergisi kesilecektir.

Zamanaşımı   ; Yıllık izin ücreti 6098 Sayılı Yasanın 146. Maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı 4857 Sayılı Yasanın 59. Maddesi gereğince fesih tarihinde işlemeye başlayacaktır. Fesih, 3098 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden (01.07.2012) önce gerçekleşmiş ise, 818 Sayılı Yasanın 126. Maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanacaktır.

5) Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Haklar :

Faiz Oranı ; Toplu İş Sözleşmesi ile düzenlenmiş sosyal yardım ve mali haklar için, 6356 Sayılı Yasanın 53. Maddesi ve uygulamaya ilişkin yol gösterici Yargıtay kararları gereğince, bankalarca 1 yıl vadeli işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesi ile  ödeme günü belirlenmiş ise ayrıca temerrüt şartı aranmaksızın ödeme günü faiz başlangıç tarihidir. Ödeme gününün kararlaştırılmamış olması halinde borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ;  Yolluk, yemek, çocuk aile zamları, ölüm, doğum evlenme yardımı ve ayni yardımlar kısmen sosyal güvenlik primi ve gelir vergisinden muaftır. Muaf kısımlar için sadece damga vergisi kesilecektir. Geniş anlamda ücret kapsamı alacaklardan ise sosyal güvenlik primleri, damga ve gelir vergisi kesilecektir.

Zamanaşımı   ; Ücret ve sosyal yardım alacakları 4857 Sayılı Yasanın 32. Maddesi / 6098 Sayılı Yasanın 147. Maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Zamanaşımı ücretin – sosyal yardımın ödenmesi gereken (muaccel olduğu) gün işlemeye başlayacaktır.

6) 6772 Sayılı Yasadan Doğan İlave Tediye :

Faiz Oranı ; Yasada özel hüküm bulunmadığından 3095 Sayılı kanun gereği, yasal faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ; İlave tediye 6772 Sayılı Yasanın 4. Maddesi gereğince sosyal güvenlik primlerinden muaf iken 5510 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi ile 01.10.2008 tarihinden itibaren sosyal güvenlik primi kesintisi de yapılmaya başlanmıştır. İlave tediyeden damga ve gelir vergisi de kesilecektir.

Zamanaşımı   ; İlave tediye 6098 Sayılı Yasanın 147. Maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabidir. İlave tediye ödeme günleri her yıl bakanlar kurulu kararı ile belirlenmekte olup, zamanaşımı ilave tediyenin ödenmesi gereken gün işlemeye başlayacaktır.

7) İşe İade Kararı ile Hükmedilen Ücret ve Haklar :

Faiz Oranları ; 4 Aylık ücret geniş anlamda ücret kapsamında olup, 4857 Sayılı Yasanın 34. Maddesi gereği en yüksek banka mevduat faizi oranında faiz işletilecektir.

Faiz Başlangıç Tarihi ; İşçi işverene işe başlatma başvurusunda bulunurken boşta geçen süre ücretini de talep etmiş ise başvurunun tebliğ tarihi temerrüt tarihidir. Aksi halde dava ve ıslah tarihidir.

Yasal Kesintiler ; 4 Aylık ücretten sosyal güvenlik primleri, damga ve gelir vergisi kesilecektir.

Zamanaşımı   ; Ücret alacakları 4857 Sayılı Yasanın 32. Maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Zamanaşımı ücretin ödenmesi gereken (muaccel olduğu) gün işlemeye başlayacaktır.

8) İşe Başlatmama Tazminatı          :

Faiz Oranları ; İşe başlatmama tazminatı için Yasada özel hüküm bulunmadığından 3095 Sayılı kanun gereği, yasal faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Temerrüt işverenin işçiyi işe başlatmayacağı yönünde iradesini açıkladığı veya bir aylık başlatma süresinin dolduğu tarihte oluşacaktır.

Yasal Kesintiler ; İşe başlatmama tazminatından, Danıştay kararı gereğince, sadece damga vergisi kesilecektir.

Zamanaşımı   ; İşe başlatmama tazminatı alacağı 818 Sayılı Yasanın 125. Maddesi / 6098 Sayılı Yasanın 146. Maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı işçinin işe başlatılmadığı tarihte işlemeye başlayacaktır.

9) Cezai Şart             :

Faiz Oranları ; Yasada özel hüküm bulunmadığından 3095 Sayılı kanun gereği, yasal faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ; Tazminat niteliğinde olduğundan damga ve gelir vergisi kesintileri yapılacak, sigorta primi kesintileri yapılmayacaktır.

Zamanaşımı   ; 818 Sayılı Yasanın 125. Maddesi / 6098 Sayılı Yasanın 146. Maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı hakkın ihlal edildiği tarihte işlemeye başlayacaktır.

10) Bakiye Süre Ücreti         :

Faiz Oranı ; Ücret değil tazminat niteliğinde olduğundan, 3095 Sayılı kanun gereği, yasal faiz uygulanacaktır.

Faiz Başlangıç Tarihi ; Borçlu daha önce temerrüde düşürülmüş ise temerrüt tarihi, aksi takdirde dava ve ıslah tarihleri faiz başlangıç tarihidir.

Yasal Kesintiler ; Tazminat niteliğinde olduğundan damga ve gelir vergisi kesintileri yapılacak, sigorta primi kesintileri yapılmayacaktır.

Zamanaşımı   ; 818 Sayılı Yasanın 125. Maddesi / 6098 Sayılı Yasanın 146. Maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi olup, zamanaşımı fesih tarihinde işlemeye başlayacaktır.

Toplam Alacak Tutarından Yasal Kesintilerin Yapılması;

– Kural olarak İş Mahkemelerinde hesaplamalar brüt olarak yapılmakta, yasal kesintilerin infaz aşamasında dikkate alınacağı belirtilmektedir.

* Ancak, davacı dava dilekçesinde açıkça net tutarları talep etmiş ise,

* Banka kanalı ile kısmi ödemeler yapılmış, hesaplanan tutardan ödemelerin mahsubu zorunluluğu doğmuş, ödemeler net olarak yapıldığı için, hesaplanan alacakların da netleştirilmesi gerekmekte ise,

* Veya dosya itirazın iptali yolu ile gelmiş, diğer deyişle infaz aşamasına geçilmiş ise,

Hesaplanan alacakların netleştirilmesi zorunluluğu doğmaktadır.

Hesaplanan farklı alacak kalemleri, farklı yasal kesintilere tabi olup, bunlar yukarıda detaylı olarak belirtilmiştir.

Ödemelerin Mahsubu :

İşverence talep konusu alacaklara mahsuben ödeme yapılmış ise, her alacak kalemi için yapılan ödeme, o alacak kalemi için hesaplanan tutardan mahsup edilecektir.

Ancak, bazen işverenin, işçinin banka hesabına bir miktar para yatırdığı veya ibraname imzalaması karşılığında bir miktar para ödediği, tutarın hangi alacak kalemi karşılığı yapıldığının ise açıklanmadığı veya ödemeye ilişkin dökümlü bordro sunulmadığı görülmektedir.

Açıklamasız olarak ödenen tutarların, muacceliyet sırasına göre, muacceliyet aynı gün doğmuş ise temerrüdü daha önce oluşan alacağa öncelikle mahsup edileceği, muacceliyet ve temerrüt aynı gün doğmuş ise garameten mahsup yapılacağı belirtilmektedir.

Örneğin;

Fesih ile birlikte davacının banka hesabına açıklamasız olarak 12.000,00-TL. ödeme yapılmış, ödemenin detayını gösterir bordro sunulmamış veya açıklama yapılmamıştır. Davacı taraf da ödeme yapıldığını kabul etmekle birlikte ödemeyi hangi alacağına mahsuben kabul ettiğine ilişkin beyanda bulunmamıştır.

Bilirkişi raporunda, davacının kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta tatili ve UBGT ücreti alacakları bulunduğu tespit edilmiş ve hesaplama yapılmıştır.

i) Ödenen tutar, yol gösterici Yargıtay kararları doğrultusunda, öncelikle çalışma süresi içerisinde doğmuş ücret alacaklarına mahsup edilmiş, alacakların tamamı karşılanmadığı için ücret alacakları arasında garameten (orantılı) mahsup işlemi yapılmış, arta kalan tutar kalmadığı için fesih ile birlikte doğan alacaklara mahsup yapılmamıştır.

Hesaplanan Ödeme Bakiye
Alacak Tutar Mahsubu Tutar
Fazla Çalışma Ücr. 9.000,00 7.714,29 1.285,71
Hafta Tatili Ücr. 3.000,00 2.571,43 428,57
UBGT Ücr. 2.000,00 1.714,29 285,71
Toplam Tutar 14.000,00 12.000,00 2.000,00
Hesaplanan Ödeme Bakiye
Alacak Tutar Mahsubu Tutar
Kıdem Tazminatı 6.000,00 0,00 6.000,00
İhbar Tazminatı 2.000,00 0,00 2.000,00
Yıllık İzin Ücr. 2.000,00 0,00 2.000,00
Toplam Tutar 10.000,00 0,00 10.000,00

i) Ödenen tutar, yol gösterici Yargıtay kararları doğrultusunda, öncelikle çalışma süresi içerisinde doğmuş ücret alacaklarına mahsup edilmiş, bu alacaklar tamamen karşılandığı için, arta kalan tutar öncelikle fesih ile birlikte doğan kıdem tazminatına, bundan artan tutar ise ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretine garameten (orantılı) mahsup edilmiştir.

Hesaplanan Ödeme Bakiye
Alacak Tutar Mahsubu Tutar
Fazla Çalışma Ücr. 4.000,00 4.000,00 0,00
Hafta Tatili Ücr. 2.000,00 2.000,00 0,00
UBGT Ücr. 1.000,00 1.000,00 0,00
Toplam Tutar 7.000,00 12.000,00 -5.000,00
Hesaplanan Ödeme Bakiye
Alacak Tutar Mahsubu Tutar
Kıdem Tazminatı 4.000,00 4.000,00
Toplam Tutar 4.000,00 5.000,00 -1.000,00
Hesaplanan Ödeme Bakiye
Alacak Tutar Mahsubu Tutar
İhbar Tazminatı 2.000,00 666,67 1.333,33
Yıllık İzin Ücr. 1.000,00 333,33 666,67
Toplam Tutar 3.000,00 1.000,00 2.000,00

 

İLGİLİ YAZILARIMIZA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ

İHBAR TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?
KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?
İŞ DAVASINDA KÖTÜ NİYET TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?
İŞ DAVASINDA ÜCRET ALACAĞI NASIL HESAPLANIR?
FAZLA MESAİ ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
HAFTA TATİLİ ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
YILLIK İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
İKRAMİYE, İLAVE TEDİYE VE PRİM NASIL HESAPLANIR?
EŞİT DAVRANMA İLKESİNE AYKIRILIK TAZMİNATI
CEZAİ ŞART NEDİR? NASIL HESAPLANIR?
REKABET YASAĞININ İHLALİNE YÖNELİK CEZAİ ŞART
BAKİYE SÜRE TAZMİNATI (ÜCRETİ)
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?
İŞ DAVASINDA YASAL KESİNTİLER
İŞ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI
YASAL KESİNTİLER / FAİZ ORANLARI / ZAMANAŞIMI SÜRELERİ

 

ANASAYFA – SİTE İÇİ ARAMA BÖLÜMÜNDEN DİLEKÇE VE MAKALE ARAYABİLİRSİNİZ. 

TALEPLERİNİZ İÇİN İLETİŞİM FORMUNDAN BİZE ULAŞABİLİRSİNİZ

GÖRÜŞ, ÖNERİ VE YORUMLARINIZI LÜTFEN BİZİMLE PAYLAŞIN!

Yorum Yazın

[an error occurred while processing the directive]
x