HAKİMLER ve SAVCILAR KURULU

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Hakimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.

Bu amaçla 1961 Anayasası’nda hâkimlerin özlük işlemlerini yapmakla yetkili “Yüksek Hâkimler Kurulu” kurulmuştur. 1982 Anayasası’nda ise bu kurul Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu olarak düzenlenmiştir. 2017 yılında yapılan değişiklikleriyle kurul “Hakimler Savcılar Kurulu” adını almış ve çok köklü yapısal değişikliklere uğramıştır:

  • “Hâkimler ve Savcılar Kurulu on üç üyeden oluşur; iki daire hâlinde çalışır. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabii üyesidir.
  • Öğretim üyeleri ile avukatlar arasından seçilen üyelerden, en az birinin öğretim üyesi ve en az birinin de avukat olması zorunludur.
  • Kurulun Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilecek üyeliklerine ilişkin başvurular, Meclis Başkanlığına yapılır. Başkanlık, başvuruları Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona gönderir. Komisyon her bir üyelik için üç adayı, üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla belirler. Birinci oylamada aday belirleme işleminin sonuçlandırılamaması hâlinde ikinci oylamada üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu aranır. Bu oylamada da aday belirlenemediği takdirde her bir üyelik için en çok oyu alan iki aday arasında ad çekme usulü ile aday belirleme işlemi tamamlanır.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi, Komisyon tarafından belirlenen adaylar arasından, her bir üye için ayrı ayrı gizli oyla seçim yapar. Birinci oylamada üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu; bu oylamada seçimin sonuçlandırılamaması hâlinde, ikinci oylamada üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu aranır. İkinci oylamada da üye seçilemediği takdirde en çok oyu alan iki aday arasında ad çekme usulü ile üye seçimi tamamlanır.
  • Üyeler dört yıl için seçilir. Süresi biten üyeler bir kez daha seçilebilir.
  • Kurul üyeliği seçimi, üyelerin görev süresinin dolmasından önceki otuz gün içinde yapılır. Seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan Kurul üyeliğinin boşalması durumunda, boşalmayı takip eden otuz gün içinde, yeni üyelerin seçimi yapılır.
  • Kurulun, Adalet Bakanı ile Adalet Bakanlığı Müsteşarı dışındaki asıl üyeleri, görevlerinin devamı süresince; kanunda belirlenenler dışında başka bir görev alamazlar veya Kurul tarafından başka bir göreve atanamaz ve seçilemezler.
  • Kurulun yönetimi ve temsili Kurul Başkanına Kurul Başkanı dairelerin çalışmalarına katılamaz.
  • Kurul, kendi üyeleri arasından daire başkanlarını ve daire başkanlarından birini de başkanvekili olarak seçer. Başkan, yetkilerinden bir kısmını başkanvekiline devredebilir.
  • Kurula bağlı Genel Sekreterlik Genel Sekreter, birinci sınıf hâkim ve savcılardan Kurulun teklif ettiği üç aday arasından Kurul Başkanı tarafından atanır.
  • Kurul müfettişleri ile Kurulda geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcıları, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir. Adalet Bakanlığının merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcılar ile adalet müfettişlerini ve hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanına aittir.
  • Hâkim ve savcıların görevlerini; kanun, yönetmeliklere ve genelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetleme; görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini, hal ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemleri, ilgili dairenin teklifi ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanının oluru ile Kurul müfettişlerine yaptırılır.

Soruşturma ve inceleme işlemleri, hakkında soruşturma ve inceleme yapılacak olandan daha kıdemli hâkim veya savcı eliyle de yaptırılabilir.

  • Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

(2018 yılında çıkarılan 703 sayılı KHK ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanununda değişiklikler yapılmıştır. Buna göre; Kurul; Bakan, Adalet Bakanlığı ilgili bakan yardımcısı ile Cumhurbaşkanınca seçilen dört ve Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilen yedi üyeden oluşur.)

Kurulun görevleri şu şekildedir:

  • Kurul, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar.
  • Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; ayrıca, Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir.
  • Kanunla verilen diğer görevleri yerine getirir.

Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz. (2010 Anayasa Değişikliği)

2010 Anayasa değişikliğinden önce kurulun tüm kararları kesindi ve yargı yolu kapalıydı. Anayasa değişikliğinden sonra kurulun meslekten çıkarma kararlarına karşı Danıştay’da dava açılmaktadır.

Kurula Genel Sekreterlik ilk kez 2010 Anayasa Değişikliği ile gelmiştir.

TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER

SOSYAL ve EKONOMİK HAKLAR ve ÖDEVLER

HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU

ANAYASA MAHKEMESİ

İPTAL DAVASI (SOYUT NORM DENETİMİ)

İTİRAZ YOLU (SOMUT NORM DENETİMİ – DEFİ YOLU)

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURULAR

ANAYASA MAHKEMESİNİN ÇALIŞMA VE YARGILAMA USULÜ

HAKİMLİK VE SAVCILIK TEMİNATI

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Yorum Yazın

[an error occurred while processing the directive]
x