EVLENME

EVLENME

RESMÎ MEMUR (EVLENDİRME MAKAMLARI)

  1. Belediye sınırları içinde belediye başkanı
  2. Köylerde muhtarlar
  3. Köylerde eğitim sınıfından kişiler
  4. Yurtdışında konsoloslar
  5. Açık denizlerde kaptanlar (bu konu tartışmalıdır. Şöyle ki, bazı eserlerde bu bilgi yer almasına rağmen, ben bu konuda herhangi bir hukukî dayanağa rastlamadım).

EVLENME EHLİYETİ

Evlenme yaşı, cinsiyet ayrımı gözetmeksizin olağan hâllerde 17, olağanüstü hâllerde ise 16’dır. Olağanüstü hâllerde bu duruma ilişkin olarak mahkeme kararı da gerekir.

Dikkat: Verilen her yaşın tamamlanması gerekir. Tek istisnaî hüküm gaiplikte 100 yaşının doldurulması aranmaz.

  • Evlenme müracaatlarında artık sağlık raporu da bulunması zorunlu belgeler arasında yer almaktadır (yeni hüküm).

EVLENME ENGELLERİ

Evlenme engelleri yokluk nedenleri, mutlak butlan nedenleri ve nisbî butlan nedenleri olmak üzere üçe ayrılır.

YOKLUK NEDENLERİ

  1. Evleneceklerin hem cins olması,
  2. Resmî memur huzurunda yapılmamış olması, Dinî nikâhın resmî nikahtan sonra yapılması
  3. İradenin hiç beyan edilmemiş olması,
  • İmzanın atılmasına gerek yok! Evlendirme memuru huzurunda verilen ikinci “evet” cevabı evliliğin kurucu unsurudur. Bu anlamda tanık dahi gerekli değildir.

««« Yokluk nedenlerinin varlığı hâlinde dava açmaya gerek yoktur. Ancak gene de dava açılırsa hâkimin vereceği karar tespit niteliğinde bir karardır.

MUTLAK BUTLAN NEDENLERİ

  1. Mevcut evlilik,
  2. Ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk/Evlenmeye engel teşkil edecek ölçüde sürekli akıl hastalığı
  3. Eşler arasında evlenmeye engel ölçüde hısımlığın bulunması,

Hısımlığın önemini incelerken bu konuyu incelemiştik. Hatırlayalım; “herhangi bir derece sınırlaması olmaksızın üstsoy-altsoy kan/kayın hısımları arasında ve 3. dereceye kadar 3. derece de dahil olmak üzere kan hısımları arasında yani dayı, teyze, amca, hala ile yeğenleri arasında ve ayrıca, evlat edinen ile evlatlık veya bunlardan biri ile diğerinin eşi veya alt soyu arasında” evlenme yasaktır (MK m. 145).

««« Daha önce de ifade ettiğimiz gibi mutlak butlan hükümsüzlük olduğu hâlde evlilik, dava açılıncaya kadar hüküm ifade eder.

  • Mutlak butlan davası Cumhuriyet Savcısı tarafından re’sen veya ilgisi olan herkes tarafından açılabilir (MK m. 146). Sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanı Cumhuriyet Savcılığınca re’sen dava edilmez; fakat bu hâlde her ilgili mutlak butlanın karar altına alınmasını talep
  • Mutlak butlan davası devam ederken davacı eş öldüyse mirasçıları devam ettirebilir. Evlilik sona erdikten sonra menfaatleri olduğu için mirasçıları dava açabilir ancak Cumhuriyet Savcısı açamaz.
  • Ayırt etme gücünün sonradan kazanılması veya akıl hastalığının iyileşmiş  olması durumlarında, mutlak butlan davasını yalnız ayırt etme gücünü sonradan kazanan veya akıl hastalığı iyileşen eş açabilir.
  • Mevcut evlilik nedenine dayanan mutlak butlan durumlarında, ikinci evliliğin mutlak butlanı henüz ileri sürülmeden birinci evlilik herhangi bir nedenle sona erer ise ve ikinci evlilikteki eş iyiniyetli ise ikinci evliliğin mutlak butlanı ileri sürülemez.

Örneğin, A, B ile evli iken düzenlediği/düzenlettiği sahte nüfus cüzdanı ile resmî memuru kandırmış ve bir de C ile evlenmiş. Şimdi burada C de A’nın evli olduğunu bilmiyor. Yani A, sadece resmî memuru değil aynı zamanda C’yi de kandırmış. Bu durumu öğrenen B de kalp krizi geçirerek ölmüş. Artık, A ile C arasındaki evliliğin mutlak butlanı ileri sürülemez.

NİSBÎ BUTLAN NEDENLERİ

  1. Ayırtım gücünden geçici yoksunluk,

Bu kişi, ayırt etme gücünü kazandığı tarihten itibaren 6 ay ve her  hâlde  evlilik  kurulduğu andan itibaren 5 yıl içerisinde dava açabilir.

  1. İrade fesadı hâlleri (yanılma(hata), aldatma (hile), korkutma (tehdit),

İradesi fesada uğrayan kişi, yanıldığını ve aldatıldığını öğrendiği, korkutmada ise korkunun etkisinin ortadan kalktığı andan itibaren altı ay içinde evliliğin iptalini dava edebilir.

  1. Sınırlı ehliyetsizin yasal temsilcisinin muvafakati olmadan evlenmesi,

İptal davası açma hakkı yasal temsilcidedir. Dava herhangi bir süreye tâbi değildir. Bu şekilde evlenen küçüğün ergin olması / kısıtlının kısıtlılıktan kurtulması veya kadının hamile kalması hâllerinde de yasal temsilcinin iptal davası açma hakkı ortadan kalkar.

DİKKAT! Bekleme süresine (iddet müddeti) uymama butlan nedeni değildir. Bir anlamda, resmî memura bu kadını evlendirme talimatı niteliğindedir. Bir şekilde bu evlilik yapılmışsa geçerlidir.

Yorum Yazın